حقارت

خود کوچک پنداری ! حقارت چیست ؟

گاهی در بعضی از افراد هنگام کسب شرایط مناسب اجتماعی، مالی و ارتباطی پیش می آید که فرد با اینکه شرایط ایده آل دارد، خود را لایق این موقعیت نمی بیند  و فکر می کند به اندازه کافی ارزشمند نیست که به این حس ” احساس حقارت ” می گوییم.

احساس حقارت از دوران کودکی شکل می‌گیرد، زمانی که مفهوم  هویت و« من » در کودک شکل می‌گیرد و درست زمانی که  مفهوم من می‌خواست خودش را نشان دهد والدین کودک با گرفتن استقلال در او احساس حقارت شکل می‌دهند و هر چه این ناتوانی کودک را بیشتر به او نشان دهند این احساس حقارت بیشتر می‌شود.

احساس حقارت با افکاری مثل پایین‌تر بودن، خودسرزنش‌گری، خجالت، اضطراب اجتماعی، کامل نبودن ، کافی نبودن خود را نشان می‌دهد.

فرد دارای حس حقارت  وقتی بابت موضوعی سرزنش می‌شود فکر می‌کند به خاطر  بی‌کفایتی و بی‌لیاقتی سرزنش می‌شود.

با این توضیحات به این برداشت می‌رسیم که دو گروه از افراد بیشتر احتمال اینکه احساس حقارت کنند بیشتر است، دسته اول کسانی هستند که به انتقاد دیگران واکنش نشان می‌دهند و دسته دوم کسانی هستند که همیشه خود را با دیگران مقایسه می‌کنند.

یعنی فرد در دام نظام قضاوتی می‌افتد . یک مثال ساده علی پسری است که لیسانس دارد و یک شغل ثابت دارد ولی تحصیلات خود را با یک فرد، چهره و فیزیک خود را با فرد دیگر و موجودی حساب بانکی خود را با فرد دیگر مقایسه می‌کند. در نتیجه این قضاوت‌ها خود فاقد ارزش و توانایی می‌بیند. به طور کلی به بیان ساده در نظام قضاوتی فرد یک کیلوگرم را با پنجاه سانتی متر مقایسه  می‌کند.

افراد دارای حس حقارت دارای ویژگی‌های مشترک هستند که بعضی از این ویژگی ها به شرح زیر است.

۱.رفتار مطیع گونه(خجالتی) : این افراد ارتباط چشمی ضعیف و تن صدای پایین دارند. جرات‌ورزی ندارند و بسیار فرمان‌بردار هستند.

۲.ایده آل‌ گرایی: چون فرد درگیر نظام قضاوتی است، در همه حال در حال مقایسه خود با دیگران است که ریشه اصلی احساس حقارت است.

۳.اهمال‌کاری : فرد دارای حس حقارت همیشه ترس از شکست دارد. این ترس از شکست باعث می شود کارهای جدید را انجام ندهد واگر انجام‌ دهد با اهمال کاری و تعویق انداختن انجام دهد و این خود باعث ضعیف شدن نتیجه کار می‌شود و در نتیجه حس حقارت تشدید می‌شود.

۴.در فضای مجازی احساس حقارت بیشتری دارند: چون در دام نظام قضاوتی هستند همیشه در حال مقایسه زمان حال خود با ویترین نمایشی دیگران در فضای مجازی می‌شوند، احساساتی مثل شرم، حسادت، احساس گناه دارند و گاهی خود نیز در جهت انجام کارهای جبرانی در فضای مجازی می‌شوند.

فرد دارای حس حقارت به شدت نسبت به نقد دیگران حساسیت دارد.وقتی نسبت به انتقاد  دیگران حساسیت بیشتری داشته باشد هر صحبتی را حمله تلقی می‌کند، در جهت دفاع از خود ممکن است رفتار تکانشی داشته باشد. چنین فردی روابط بین فردی ضعیفی خواهد داشت.

حال این سوال پیش می‌آید که آیا این فرد دارای حس حقارت قادر به رفع موضوع است، برای جواب به این سوال اول باید دید که این حس حقارت چگونه در فرد ایجاد شده است:

وقتی فرد در سنین کودکی است و هنوز در بسیاری از مواقع ناتوان است این پیام که تو نمی‌تونی به کودک در شکل‌های مختلف مخابره می‌شود. کودک وارد جامعه مثل مهدکودک  و مدرسه می‌شود مجدد از جامعه پاسخ تو ناتوان هستی دریافت می‌کند و این فکر در او تقویت می‌شود،چون پیغام تو ناتوان هستی برای کودک دردناک است کودک به صورت ناخودآگاه برای محافظت از این پیغام از خود مکانیسم دفاعی می‌سازد.مکانیسم دفاعی که شامل افکار و احساساتی مثل اضطراب، حسادت، غم، خشم است و این احساسات باعث درونی شدن احساس حقارت  که ما در اینجا باور هسته‌ای‌می‌گوییم می‌شود.

ابن باور هسته‌ای است که با ما احساس امنیت روانی می‌دهد و هر چه این باور سالم تر باشد احساس امنیت روانی بیشتری خواهیم داشت.

برای رهایی از  حس حقارت ابتدا باید این مکانیسم دفاعی بشکند، برای شکستن مکانیسم دفاعی ابتدا باید فرد بپذیرد که احساس حقارت دارد و این احساس حقارت تبعاتی برایش داشته است . با پذیرش این تبعات می‌توان انتظار داشت فرد در جهت رفع حس حقارت و رشد خود قدم برداشته است

پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *