نوشته‌ها

احساس شرم در افراد

احساس شرم در افراد : احساس شرم احساسی است که باعث میشود انسان شخصیت خود را مورد حمله ببیند و احساس کند که بد است و ارزشمند نیست  و غمگین شود و این احساس ایجاد بار مسیولیت ندارد و تفاوت این احساس با احساس گناه در همین است که احساس گناه بار مسیولیت بر عهده ی من میگذارد و باعث میشود من فکر کنم که کاری کردم و یا رفتاری که من داشتم بد بود و پسندیده نبود و بیشتر یک رفتار یا عمل خاص مورد هدف است نه کل شخصیت و ابعاد وجودی من
احساس شرم —-> حمله به شخصیت خود —-> احساس بی ارزشی و بد بودن —-> غمگین شدن
احساس گناه —-> حمله به رفتار یا عمل خود—-> احساس بد پشیمانی بابت رفتار و عمل انجام شده —-> خشم از خود
ما معمولا هنگامی که احساس شرم داریم نسبت به مسئله ای بابت شرم خود نیز شرمگین میشویم و این باعث ایجاد غم میشود.

احساس شرم داشتن در اینجا با معنای عام شرم که در فرهنگ ما عموما با خجالت یکی است متفاوت است و در مقابل بی شرمی قرار نمیگیرد و در جامعه شرم داشتن خوب و بی شرمی بد تلقی میشود اما در این مبحث احساس شرم به عنوان احساس منفی تعریف میشود متاسفانه شرم قاتل خاموش روابط بین فردی و روابط عاطفی است و این حس زیر مجموعه حس غم است .

علایم شرم : تن صدای پایین ،عدم برقراری تماس چشمی،تپش قلب و باقی علایمی که هنگام شرم در افراد مشاهده میشود علایم اضطرابی است که برای پنهان کردن احساس شرم بروز میکند مثل : عرق کردن –لرزش صدا-گوشه گیری-سرخ شدن – گریه و….. شرم باعث میشود که بابت این شرم از خودمان خشمگین شویم و دچار احساس پشیمانی و کاهش اعتماد به نفس بشویم و خودمان را سرزنش کنیم و این یعنی ما غم خود را از این موضوع تبدیل به خشم میکنیم زیرا بروز احساس خشم و تحمل کردن آن راحت تر است و به همین دلیل هم دیدن شرم در افراد بسیار سخت است و به راحتی قابل کشف نیست. ریشه این شرم عموما در کودکی  شکل میگیرد هنگامی که مادری فرزند خود را بابت کاری که در جمع انجام داده سرزنش میکند و میگوید که بابت این کار تو آبروی من رفت و من خجالت کشیدم باعث میشود بچه احساس بی ارزشی کند و از خودش غمگین شود.

دپارتمان آموزش مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره احیا

درمان احساس شرم

درمان احساس شرم : عموما این احساس شرم درایجادرابطه درمان میشود چون درتعامل و رابطه ای که با والدین وجود داشته این شرم به کودک القا شده و ایجاد شده است.
اما اگر در رابطه با کسی بودیم که احساس شرم دارد چگونه رفتار کنیم ؟

1)ایجاد احساس ارزشمندی غیر مشروط

یعنی هنگامی که با او در ارتباط هستیم جدای از رفتار ها و اعمالی که او انجام میدهد برای او ارزش و احترام قایل باشیم حتی اگر رفتار او غیر قابل بخشش باشد و بخواهیم اورا ترک کنیم البته این نکته اهمیت دارد که باید این حس واقعی و صادقانه باشد یعنی ما او را تحت هر شرایطی ارزشمند بدانیم
ذکر این نکته نیز ضروری است که عموما شخصیت افراد تنها بر اساس رفتارهایشان تعین نمیشود بلکه شخصیت افراد به مجموعه فکرو احساس و رفتار اطلاق میشود پس نمیتوان تنها بر اساس رفتار شخصیت افراد را ارزش گذاری کرد و براساس آن به افراد حمله کنیم برای درک بهتر این مطلب هنگامی که یکی از والدین ما مرتکب جرم و یا رفتار ناشایستی شود ما جرم و رفتار او را نمیپذیریم اما همچنان برای او ارزش قایل هستیم .

2)صحبت پیرامون احساس شرم و منابع و نحوه بروزآن

این اتفاق به سختی شکل میگیرد و طرف مقابل ما باید اعتماد زیادی داشته باشد تا این اتفاق بیوفتد
به طور مثال صحبت کردن از مسایل شخصی خود مثل فقر- تجاوز و …..
هنگامی که فرد از احساس شرم خود صحبت نمیکند یعنی هنوز به ما اعتماد ندارد یا به اندازه کافی هنوز اعتماد ندارد.

3)تبدیل احساس شرم به احساس گناه

عموما احساس گناه به رفتار ما برمیگردد و قابل جبران است و ما میتوانیم با آن کنار بیاییم چون میتوانییم مسیولیت آنرا بپذیریم اما احساس شرم به شخصیت و موجودیت افراد حمله میکند پس اگر من بتوانم باراحساسی اتفاقات را روی انتخاب و اختیار خود فرد بگذارم به احساس گناه تبدیل میشود و قابل جبران وقابل تحمل میشود چون دیگر نسبت به خودمان احساس بدی نداریم .
هر سه این مراحل در بستر خانواده و رابطه اتفاق می افتد.

درمان احساس شرم  : دپارتمان آموزش مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره احیا